Bazen gündelik hayatın içinden küçük bir sahne çıkar ve hiç beklemediğimiz kadar büyük bir karşılık bulur. Son günlerde sosyal medyada dolaşan, kalabalıktan ayrılıp kendi yoluna yönelen bir penguen görüntüsü de tam olarak böyle bir etki yarattı. Görüntü kısa, sade ve açıklamasızdı. Ama hissettirdikleri, özellikle bazı sektörler için oldukça tanıdıktı.

Turizm de bunlardan biri.

O penguen, belki de farkında olmadan, turizmin son yıllarda yaşadığı en büyük sorunlardan birini görünür kıldı: sessizce uzaklaşan nitelikli insanlar.

Görüntüde dramatik bir kopuş yoktu. Ne bir koşu ne de sert bir isyan… Sadece sürüden ayrılıp başka bir yöne doğru ilerleyen bir penguen vardı. Ama tam da bu sakinlik, birçok kişide bir şeyleri tetikledi. Çünkü bugün turizm sektöründen ayrılan pek çok çalışan da böyle gidiyor. Kapıyı çarpmadan, ses çıkarmadan, büyük cümleler kurmadan…

Sadece yön değiştirerek.

Turizmde personel neden gidiyor sorusu sıkça soruluyor ama cevaplar genellikle yüzeyde kalıyor. Maaş, çalışma saatleri, sezonluk yapı… Evet, bunların hepsi gerçek. Ama asıl kırılma çoğu zaman daha derinde yaşanıyor.

Birçok nitelikli çalışan, fiziksel olarak işinin başında dururken zihnen başka bir hayatı düşünmeye başlıyor. Yaptığı işten kopmuyor belki ama bağ da kuramıyor. Ne tam bir aitlik hissi ne de net bir vazgeçiş… Sadece yavaş yavaş uzaklaşma.

Penguenin yürüyüşü tam olarak bu hâli hatırlattı.

Turizm, insana dayalı bir sektör. Ama çoğu zaman insanı, sadece “dönen bir çarkın parçası” olarak görüyor. Yıllarca emek vermiş, kriz yönetmiş, misafir memnuniyetini omuzlamış profesyoneller; takdir edilmeden, dinlenmeden, gelişim alanı sunulmadan yoluna devam etmeye zorlanıyor.

Bir noktadan sonra insanlar şunu soruyor:
“Ben burada sadece çalışıyor muyum, yoksa gerçekten değer görüyor muyum?”

Cevap netleşmediğinde, penguen gibi… sessizce yön değiştiriyorlar.

Dikkat ederseniz, sektörden ayrılanların çoğu uzun açıklamalar yapmıyor. Sosyal medyada manifestolar yazılmıyor, büyük serzenişler paylaşılmıyor. Çünkü çoğu kişi gitme kararını çoktan içinde tüketmiş oluyor. Dışarıdan bakıldığında ani gibi duran bu kararlar, aslında uzun bir iç yorgunluğun sonucu.

Bu yüzden, tek başına yürüyen bir penguen bu kadar tanıdık geldi.
Çünkü o da hiçbir şey açıklamıyordu.

Penguenin nereye gittiği bilinmiyor. Ama turizmde gidenlerin bir kısmının geri dönmediğini biliyoruz. Kaybedilen sadece personel sayısı değil; deneyim, kurumsal hafıza ve mesleki kültür.

Belki de artık şu soruyu sormamız gerekiyor:
İnsanlar neden gidiyor değil…
Biz kalmaları için ne yapmıyoruz?

Sessiz gidişler çoğaldıkça, bir gün dönüp bakacağız ve sürünün neden bu kadar küçüldüğünü anlamaya çalışacağız.